Polityka Trzeciej Rzeszy


Ilustracja z niemieckiego atlasu historycznego Werden und Wachsen z 1938 r., przedstawiająca „ekspansywną” politykę międzywojennej Polski, która w oczach w oczach niemieckiej propagandy miała zarówno na wschodzie, jak i na zachodzie sięgać po ziemie nie będące etnicznie polskimi.

Trzecia Rzesza nie pogodziła się nigdy z utratą po I wojnie światowej wschodnich ziem na rzecz odrodzonej Polski, którą Niemcy przedstawiały w swej propagandzie jako tymczasowy twór niesprawiedliwego dla nich traktatu wersalskiego. W okresie istnienia tzw. Republiki Weimarskiej wiele środowisk niemieckich propagowało hasła żądające rewizji granic wschodnich Niemiec. Hasła te wspierane były przez ówczesną niemiecką historiografię, której celem było udowodnienie „niemieckości” Wielkopolski, Pomorza i Śląska. Prace historyków wspierała niemiecka literatura, która umacniała legendę o wiekowej misji cywilizacyjnej Niemiec na wschodzie i „zrabowaniu” przez Polskę odwiecznych ziem germańskich. Taki obraz trafiał na podatny grunt społeczeństwa niemieckiego, sfrustrowanego sytuacją w Niemczech po zakończeniu I wojny światowej.

Trzecia Rzesza, która powstała wraz z objęciem w 1933 r. przez Adolfa Hitlera urzędu kanclerskiego, prowadziła politykę dążącą do zniszczenia porządku europejskiego ustanowionego po I wojnie światowej na konferencji pokojowej w Wersalu. Zawarty w 1934 r. pomiędzy hitlerowskimi Niemcami a Polską pakt o nieagresji oznaczał początkowo pozorną zmianę kierunku oficjalnej niemieckiej propagandy z haseł rewizjonistycznych na podkreślanie wspólnych celów Polski i Niemiec. Nadal jednak używano wobec wschodnich ziem, należących dawniej do Niemiec, określenia „zrabowane obszary” (geraubte Gebiete), zaś na mapach oznaczano te ziemie jako będące pod „tymczasowym polskim zarządem”. 

Odrzucenie w 1939 r. przez polski rząd żądań Adolfa Hitlera dotyczących tzw. korytarza do Prus Wschodnich oraz przyłączenia Wolnego Miasta Gdańska do Rzeszy Niemieckiej, oznaczało powrót w niemieckiej propagandzie do żądań zwrotu „zrabowanych obszarów” na wschodzie. Rozpowszechniano przy tym informacje o rzekomym prześladowaniu mniejszości niemieckiej w Polsce, a także straszono społeczeństwo niemieckie potencjalną agresją państwa polskiego. Przygotowania do inwazji Niemiec hitlerowskich na Polskę poprzedziły działania propagandowe, których celem było uzasadnienie wobec opinii światowej działań militarnych przeciwko państwu polskiemu.

Ilustracja umieszczona w Historicher Schul-Atlas z 1935 r., ukazująca strefy wpływów języka niemieckiego i niemieckiej kultury w Europie, uzasadniająca roszczenia Rzeszy Niemieckiej wobec ziem zachodnich Rzeczypospolitej

Ilustracja umieszczona w Historicher Schul-Atlas z 1935 r., ukazująca niemiecką kolonizację w Europie Wschodniej, która miała być realizacją tzw. misji historycznej Niemiec na Wschodzie


© 2022 Muzeum Martyrologiczne w Żabikowie. All Rights Reserved.